Jedną z ostatnich „nowinek” edukacyjnych była oczywiście zmiana, a właściwie uszczuplenie podstawy programowej. Dotyczyło to zarówno szkół podstawowych jak i ponadpodstawowych. Jeśli chodzi o biologię na poziomie klas IV-VIII SP to na pierwszy rzut oka zmiany są nieznaczne. Jednakże, kiedy wgłębimy się w szczegóły zauważmy ciekawostkę… czy to zero przytyło? Tak, chodzi o grupy krwi! 😉 Chyba wydarzył się „powrót do przeszłości” Dlaczego? Zapraszam do lektury.
Ludwik Hirszfeld i nazwy grup krwi
O grupach krwi opowiadałam już w naszym poprzednim wpisie pt. „Złota krew”, do którego zapraszam Cię po szczegóły. W tym artykule chciałabym natomiast wspomnieć o ciekawostce dotyczącej najciekawszej pod wieloma względami grupy krwi, czyli grupy 0 lub O. No właśnie.. o co tu chodzi? Już tłumaczę.
Ludwik Hirszfeld oraz Emil von Dungern pracujący w Instytucie Badania Raka w Heidelbergu nazwali grupy krwi. Wprowadzili oznaczenia A, B i O, które obowiązują do dziś. Jeśli chodzi o grupę krwi „zero” to jej oznaczenie „O” pochodzi od niemieckiego słowa „ohne”, czyli „bez”. Ale bez czego?
W Polsce przyjęło się nazywanie tej grupy „zero”, ale w języku międzynarodowym stosuje się litery ABO. Stajemy się więc bardziej międzynarodowi.
Rys.1. Źródło: Pixaby.
Tajemnicza grupa krwi O – inna niż pozostałe grupy
Gdy mowa o grupie krwi „zero” pojawia się zawsze (z grubsza) ta sama informacja. Mówi ona, że czerwone krwinki osoby z grupą „zero” pozbawione są antygenu, który mają krwinki pozostałych grup. Czym jest ten „antygen”?
Tym „antygenem” są tak na prawdę dwie cząsteczki cukru! W grupie A jest to N-acetylogalaktozamina, a w grupie B – galaktoza. Osoby o grupie „zero” nie mają tych cząsteczek na powierzchni czerwonych krwinek.
Ja wyjaśniłam to skrócie, natomiast po szczegóły zapraszam Cię do artykułu źródłowego.
Rys. 2. Antygeny układu grupowego ABO (rysunek: Krzysztof Mikołajczyk, program: BioRender).
Źródło: https://eksperymentmyslowy.pl/2022/12/19/grupy-krwi-czym-sa-jakie-maja-znaczenie-1/?fbclid=IwY2xjawEQRMtleHRuA2FlbQIxMAABHVwbNIcy0D0vS4j3tJyVpj6AWTuQxFDa2LtKo3iojkB35ifIroBBVnAtWw_aem_HfIuz7OIGduVh_PXNGDJkA
Zmiana w podstawie programowej – BIOLOGIA SP od 2024
Do tej pory określenie w podstawie programowej dotyczące grup krwi wyglądało następująco (źródło: https://podstawaprogramowa.pl/Szkola-podstawowa-IV-VIII/Biologia):
Obecnie wygląda ono tak (źródło: https://www.gov.pl/web/edukacja/uszczuplone-podstawy-programowe–rozporzadzenia-podpisane):
Widać wyraźnie, że zero zostało zastąpione literką O. W praktyce oznacza to, że od teraz dzieci i młodzież będą się uczyć na biologii o grupach krwi A, B i O, a nie „zero”. Chyba to oznacza, że my musimy także zmienić swoje słownictwo. Czy tak? Co na to słownik języka polskiego? W wersji on-line słownika PWN, czytamy:
„grupy krwi «kategorie biochemiczne i immunologiczne krwi ludzkiej, oznaczane symbolami literowymi»”
Czytamy o oznaczeniach literowych, więc potwierdza się to, co spotykamy w profesjonalnej pisowni. Poprawna jest forma ABO, a nie AB0. Na to przynajmniej wygląda. Czy literka O zamiast „zero” na trwałe wejdzie do naszego języka? O tym pewnie przekonamy się wkrótce. Jeśli masz swoje zdanie – napisz je w komentarzu!
Gra karciana GRUPY KRWI
Przy okazji zapraszamy do zapoznania się z naszą nową grą karcianą „GRUPY KRWI”, która już niebawem będzie miała swoją premierę! Śledź nasze media społecznościowe i wejdź na sklep!
Dodaj komentarz