Jeśli ktoś zadałby Ci pytanie: Ile znasz grup krwi? Zapewne odpowiesz, że 4? Znamy, przecież grupę A, B, AB oraz O prawda? Zgadza się! Ale nie są to jedyne grupy krwi, które poznała ludzkość. Tak na prawdę jest i duuuuuuużo więcej! Zapraszam Cię do lektury!
Odkrycie nowej grupy krwi zostało oficjalnie zatwierdzone w czerwcu 2025 roku przez Międzynarodowe Towarzystwo Transfuzjologii (ISBT) w Mediolanie. Stała się ona 48. oficjalnie uznaną grupą krwi na świecie.
Pewnie zastanawiasz się jak to możliwe, że tych grup jest aż tyle? Postaram się to krótko wyjaśnić.
System ABO
Znane nam powszechnie cztery „podstawowe” grupy krwi opisał po raz pierwszy austriacki lekarz Karl Landsteiner w 1901 roku. Wprowadził on system ABO, który jest związany z występowaniem na powierzchni czerwonych krwinek specjalnych białek, tzw. antygenów (Rys.1). W późniejszym czasie, dzięki badaniom Ludwika Hirszfelda i Emila von Dungerna wprowadzono także grupę AB. Grupy A, B, AB oraz O obowiązują oficjalnie od 1928 roku na całym świecie.
Grupy krwi znane na świecie
Jak już wspomniałam, na świecie znamy obecnie 48 systemów (układów) grup krwi. Skąd ta liczba?
Mówiąc najprościej jest ich tak dużo, bo grupa krwi to tak naprawdę opis zestawu antygenów – czyli specyficznych cząsteczek białkowych i cukrowych – znajdujących się na powierzchni naszych czerwonych krwinek.
Antygeny te są kodowane przez różne geny, które mogą mieć wiele wariantów (allelów), powstały w toku ewolucji jako mechanizm obronny przed patogenami, różnią się między ludźmi i populacjami z powodu mutacji, migracji i presji środowiskowej (np. choroby takie jak malaria). Znany nam dobrze system ABO opisuje tylko jeden system antygenów (A i B). Czynnik Rh jest związany z innym zestawem białek (D, C, E, c, e). Oprócz tego istnieje wiele innych układów jak np.:
- Kell (m.in. antygeny K, k, Kpa, Kpb, Jsa, Jsb),
- Duffy (antygeny Fya, Fyb, Fy3, Fy4, Fy5 oraz Fy6),
- Kidd (antygeny Jka, Jkb i Jk),
- MNS (m.in. antygeny M, N, S i s),
- Lutheran (Lua i Lub),
- Diego (Dia/Dib i Wra/Wrb).
Najrzadsza grupa krwi – Gwada negative
W czerwcu 2025 roku ISBT zatwierdziło system o nazwie „EFS004”. Naukowcy ogłosili tym samym odkrycie najrzadszej grupy krwi na świecie, nazwanej „Gwada negative” (Artykuł naukowy). Jedyną znaną osobą, u której ją stwierdzono, jest 68-letnia kobieta pochodząca z Gwadelupy.
W 2011 roku kobieta ta, wówczas 54-letnia, zjawiła się w szpitalu na rutynowych badaniach przed planowanym zabiegiem chirurgicznym. Nastąpiło wtedy zaskakujące odkrycie! Osocze jej krwi reagowało z krwią pozyskaną od wszystkich innych dawców. Mówiąc prościej oznaczało to, że jej krew nie jest zgodna z żadną znaną grupą krwi. Dalsze badania, wykonane w 2019 roku, zidentyfikowały mutację w genie PIGZ. Gen ten jest odpowiedzialny za przyłączanie cukru do białek w błonie komórkowej czerwonych krwinek. Odkryta mutacja powoduje, że krwinki tworzą zupełnie nowy antygen niepasujący do żadnej z dotychczasowych klasyfikacji. Jak twierdzą eksperci, kobieta odziedziczyła unikalną mutację genetyczną po swoich rodzicach. Nazwę „Gwada negative” nadano na cześć kraju, z którego pochodzi pacjentka, czyli z Gwadelupy.
Gra karciana GRUPY KRWI
Przy okazji zapraszam Cię do zapoznania się z naszą nową grą karcianą „GRUPY KRWI”, która poprzez zabawę uczy podstaw genetyki i zasad dziedziczenia grup krwi!
Dodaj komentarz